Bitkilerde Bor Eksikliği: Küçük Element, Büyük Etki
Bor, bitkinin gram değil miligram düzeyinde ihtiyaç duyduğu bir mikro elementtir; ama o küçük miktar olmadığında polen çimlenmez, çiçek döllenmez ve verim çöker. Üstelik bor eksikliği ile fazlalığı arasındaki aralık dardır, bu yüzden dikkatli yönetilmelidir.
Bor bitkide ne işe yarar?
Bor, hücre duvarının yapısında, şeker taşınmasında ve en kritik olarak polen gelişimi ile döllenmede rol oynar. Bu yüzden eksikliği en çok generatif dönemde — çiçeklenme ve meyve tutumunda — kendini gösterir.
Eksiklik belirtileri
- Büyüme uçlarında (tepe tomurcuğu) ölüm, körelme; bitki bodurlaşır.
- Genç yapraklarda kalınlaşma, gevrekleşme, deformasyon.
- Çiçek dökülmesi, zayıf döllenme, boş/az tane.
- Meyvede çatlama, mantarlaşma, iç kararması (ör. elmada, pancarda).
- Kök gelişiminde gerileme.
Neden olur?
Yüksek pH'lı kireçli topraklar, kuraklık, aşırı yağış sonrası yıkanma ve organik maddesi fakir topraklar bor alımını zorlaştırır. Kumlu topraklarda bor kolayca yıkanır.
Nasıl giderilir?
Bor eksikliği çoğunlukla yapraktan borlu uygulama ile hızlı giderilir; özellikle çiçeklenme öncesi dönem en etkili zamandır. Ancak doz kritiktir — fazla bor toksiktir. Bu yüzden analiz ve öneriye göre, düşük ve kontrollü dozlarda uygulanmalıdır. Çinko ile birlikte verildiğinde çiçek tutumuna katkısı artar.