Bitkilerde Mangan Eksikliği
Mangan, bitkinin az ama vazgeçilmez ihtiyaç duyduğu bir mikro elementtir. Klorofilin oluştuğu kloroplastların yapımında ve enzim faaliyetlerinde görev alır. Eksikliği çoğu zaman demir eksikliğiyle karıştırıldığı için doğru teşhis kritik önemdedir.
Mangan ne işe yarar?
Mangan, demirle birlikte kloroplast oluşumuna yardım eder; eksikliğinde klorofil üretimi bozulur. Ayrıca birçok enzimin çalışması ve elektron transferi için gereklidir. Yani fotosentezin verimli işlemesinde perde arkasındaki elementlerden biridir.
Belirtiler ve ayırt etme
Mangan eksikliğinde damar araları sararırken (damar arası kloroz), damarlar yeşil kalır; yaprak yüzeyinde mozaik benzeri bir görüntü ve ilerleyen dönemde küçük nekrotik (ölü) lekeler oluşur. Ayırt etme ipuçları:
- Demir eksikliğinden farkı: Demir klorozu en genç yapraklarda başlar; mangan eksikliği hem genç hem orta yaşlı yapraklarda görülebilir ve genellikle daha hafiftir.
- Magnezyum eksikliğinden farkı: Magnezyum yaşlı yapraklarda başlar; mangan daha çok genç-orta yapraklarda ve mozaik desenlidir.
Neden olur?
Mangan eksikliği; yüksek pH'lı ve kireçli topraklarda, organik maddesi çok yüksek topraklarda, sertleşmiş-havasız-aşırı sulanan zeminlerde ve demir-çinko-bakır fazlalığında ortaya çıkar. Elma, kiraz, turunçgil, şeker pancarı, patates, pamuk, fasulye ve soğan mangana duyarlı ürünlerdendir.
Çözüm
Kireçli topraklarda topraktan verilen mangan hemen bağlanacağı için, en etkili yöntem yapraktan uygulamadır; mangan bitkide az hareketli olduğundan 2-3 uygulama genellikle yeterlidir. Kalıcı iyileşme için toprağın dengesini (özellikle demir-mangan oranını) ve organik madde düzeyini yönetmek gerekir.